Ar�iv - 2011 - 06/05/2011

Homofobiye Kar�� B�lgesel ���l�klar

Politik ve sosyal d�zensizli�i i�ermeyen bir devrim olamaz. - Ice Queer

Hi� kimse, 50 y�ld�r sadece cinsel y�nelimlerinden dolay� su�lu g�zle bak�lm�� olan geylerden �z�r dilemedi. - Kocho Andonovski

Afganlar �ran'a ka��yor, �ranl�lar T�rkiye'ye, T�rkler Almanya'ya ve bu b�yle devam ediyor. - Arsham Parsi

6. Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma kapsam�nda 20 May�s'ta ger�ekle�ecek olan "Homofobiye Kar�� B�lgesel A�"�n konuklar� belirlendi: Bosna Hersek, L�bnan, S�rbistan, H�rvatistan, Filistin, �srail, Ermenistan, G�rcistan, Makedonya, Yunanistan, Karada�, M�s�r, �ran. Y�llar boyu s�recek olan b�lgesel birlikteli�in �ncesinde, Kaos GL'ye konu�tular �lkelerine ve �rg�tlerine dair...

 

Sadece M�s�r de�il, b�t�n Arap d�nyas� -hatta t�m d�nya- M�s�r'daki ayaklanmalar� takip ediyor. T�m bunlar�n ortas�nda olmak nas�l bir duygu? �yiye mi, yoksa LGBT'ler i�in n�tre do�ru mu t�m bunlar? Bir de "Dans edemeyeceksem bu devrim benim devrimim de�ildir." der Emma Goldman. Bunu "LGBT'lerin olmad��� bir devrim" �eklinde de s�ylesek?

Bu tarihi g�nlere bu ya�ta �ahitlik etmek benim i�in olduk�a b�y�leyici. M�s�rl�lar� demokrasiye, adalete ve de�i�ime bu kadar hevesli daha �nce hi� g�rmemi�tim. Elbette ki rahats�zl�klar ve istikrars�zl�klar ama her �eyden �nce bu bir devrim; politik ve sosyal d�zensizli�i i�ermeyen bir devrim olamaz.

Devrimin en iyi sonu�lar�n� hen�z elde edebilmi� durumda olmad���m�zdan, bu olgunun LGBT'ler i�in daha iyi olup olmayaca��n� anlayabilmemiz i�in daha �ok erken. M�barek indirilmi� olabilir ama onun adamlar� hala tap�naktalar. �zellikle �o�unlu�un kar��t oylar�ndan sonra k���k de�i�iklikler de�il de yepyeni bir t�z��e sahip oldu�umuzdan dolay�, durum �u s�ralar pek net de�il. Arap�a'n�n tek dil ve �slam'�n tek din olmas�n� ve �eriat'�n uygulanmas�n� d�zenleyen anayasan�n 2. Maddesine y�nelik oylamaya kar�� ��k�lmas� da beyni ayr�ca �zen bir geli�me oldu.

Ice Queer, M�s�r

 

Bu b�lgesel a��n bir par�as� olmakla en b�y�k arzunuz ne olacak? �u s�ralar Bosna Hersek'te LGBT'lerin temel zorluklar� neler?>

Sa�lam bir a� kurma, her hareketteki temel gayelerden biridir. B�y�k bir destek ve ortakl�k ile de�i�imi elde edebiliriz ancak.

Zorluklar�m�z asl�nda her �ey! Bosna Hersek, LGBT hareketinin ba�lang�� a�amas�na k�yasla �ok iyi ad�mlar�n pe�inde. Bunun k�lt�rel projemize �ekil vermesini ve toplumumuzda de�i�iklikler yaratmas�n� �mit ediyoruz.

Sasa Gavric ve Arijana Aganovic, Sarajevo Open Center, Bosna Hersek

 

Makedonya'daki LGBT ve feminist hareketin durumu hakk�nda bilgi verebilir misin? M�cadele, zorluklar ya da avantajlar hangi noktada?

Makedonya ileri derecede homofobik bir �lke. 1996'da erkek erke�e cinsel davran��lar (eski Yugoslavya'da kad�n e�cinselli�i hi�bir zaman su� olmad�) su� olmaktan ��kart�ld�; sessizce ve sadece Avrupa Konseyi �yeli�inden dolay� yap�ld� bu.

Bu zamana kadar neden bir su� olarak nitelendirildi�i ve �imdi neden su� olmaktan ��kt��� asla a��klanamad�. Hi� kimse, 50 y�ld�r sadece cinsel y�nelimlerinden dolay� su�lu g�zle bak�lm�� olan geylerden �z�r dilemedi. Bu homofobik atmosferi d���necek olursak, LGBT kesiminin neden organize olamad���n� �ok net g�rebiliriz.

LGBT sorunlar� �zerine �al��an 3 olu�um var: Makedonya �zg�r Cinsel Y�nelimler Derne�i - MASSO (2008'den beri aktif de�il), Gey ve Lezbiyenler ��in E�itlik- EGAL (genellikle e�cinsellerin sa�l�k problemlerine odaklan�yor) ve D��lanm�� Gruplar�n Cinsel ve Sa�l�k Haklar� Koalisyonu (seks i��ilerinin, uyu�turucu ba��ml�lar�n�n ve LGBT halk�n haklar� �zerine �al���yor). Makedonya Cumhuriyeti Helsinki Yurttaslar Derne�i'nin de LGBT'lerin yasal ve sosyal de�i�imlerini savunmak �zerine yo�unla�m�� bir program� var. Son 5 y�ld�r muhafazak�r Demokratik-H�ristiyan partisi, LGBT camias�na a��k�a sald�r�da bulunuyor, e�cinselleri "Makedon milli sa�l�k duru�unun hastal�kl� k�sm�" olarak g�rerek.

Bu negatif etkili konu�ma sanat� ba�ka gruplar �zerinde de uyguland�, ba��ms�z yazarlar ve entelekt�eller gibi. Bu negatif olgunun bir olumlu etkisi, bir�ok de�i�ik grubu bir araya getirmesiydi ve bu sayede LGBT bireyler �e�itli olu�umlardan -hatta muhalefet partilerinden- destek alabilmi� oldu. T�m bu de�i�im �abalar� ve LGBT'lerin stat�lerine dair yap�lan tart��malar, muhalefet iktidara geldi�inde de yap�labilecek. Bu t�r imk�nlar, LGBT aktivistleri taraf�nca kullan�lmal�d�r; LGBT toplulu�unu g��lendirmek, en �nemli �ncelik olmal�d�r.

Kocho Andonovski, Helsinki Committe LGBTIQ, Makedonya

 

Genellikle LGBT hareketin Bat� d�nyas�nda olanlar�n�n seslerini duyuyoruz; Kafkasya'da olanlar�n� kolayl�kla g�zden ka��r�yor durumday�z. Sivil hareketlerin G�rcistan'daki durumlar� nedir?�

G�rcistan'da sadece birka� sivil hareket var; politik ve dini gruplara daha �ok rastlan�yor. LGBT sorunlar�yla ilgilenen sadece 2 olu�um var. DRCAA, yerel LGBT olu�umlar� kalk�nd�ran ve fark�ndal��� art�ran bir konumda. Kad�nlar� Destekleme Giri�im Grubu (WISG) da, LBT kad�nlarla �al���yor �o�unlukla.

G�rcistan'da bir LGBTT hareketi hakk�nda konu�mak i�in hen�z erken; topluluk, hen�z k�sa ve uzun vadeli hedefleri olan bir grup �eklinde de�il ��nk�. A��lma ve "fark edilme", sosyal ve ekonomik zorluklarla y�zy�ze gelme korkusu, aktif bir �ekilde hareketin i�inde olmaktan al�koyuyor �o�umuzu.

Tamta Melashvili, Diversity Research and Community Activism Association, G�rcistan
Giorgi Gotsiridze, Georgian Young Lawyers' Association, G�rcistan

 

Ge�en y�lki 5. Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma'n�n bir par�as� olarak, "Milliyet�ili�in Kapad��� Kap�lar Nelerin �st�n� �rter?" ba�l�kl� paneller d�zenledik. Homofobiye, ulusalc�l�k ve milliyet�ilik kar��t� bir ba�kald�r� ile yakla�t�k. Bu tart��malar Yunanistan'da nas�l gidiyor? Ulusalc�l���n size kar�� homofobiyi k�r�kledi�i oluyor mu?

Milliyet�ilik, kad�n d��man� ideolojiden al�yor izole edici �zelli�ini. Yunan milliyet�ili�i, �� kanatl� "vatan, din, aile" �zerine in�a edilmi� bir homofobik ortam� beslemeye �ok yatk�n bir durumda.

Bir yanda e�cinselli�i do�al olmayan bir davran�� olarak etiketleyen Ortodoksluk, di�er tarafta sert kurallar�yla "heteroseks�el aile yap�s�". T�m bunlar�n aras�nda e�cinsellik, kendisine "anormal az�nl�k" ad� alt�nda yer bulabiliyor. Homofobi kar��tl���, muhafazak�rl��a, onun art�klar�na ve tarihi ge�mi� de�erlerine kar�� da s�ren bir m�cadele.

Efklia Panagiotidou, Lesbian Group of Thessaloniki, Yunanistan

Ben �zel ve �arp�c� �rneklerle yan�t�m� s�n�rland�raca��m. Yunan LGBT aktivistler, Yunanistan toplumunda yer alan ikiy�zl�l�k ve homofobi miras�n� epey zamand�r biliyorduysa da; homofobi ve milliyet�ilik aras�ndaki ba�lant�, as�l olarak 2010 Atina Pride posterlerine g�sterilen tepkiler vesilesiyle ayyuka ��kt�. Yunan ba��ms�zl�k sava��n�n en ulusalc� sembol� olan Evzone Guard ve Me�hul Asker Mezarta�� resimleri, 2010 Onur Haftas� slogan�m�z olan "Her Yerdeyiz" e uygun olarak "geyler, lezbiyenler, biseks�eller ve translar" kelimeleri ile yeniden bas�ld�. Helenik erkeklik, Yunan ba��ms�zl�k sava��ndaki m�cadele ve milli onur, "sap�klar" ve "ibneler" taraf�ndan gasp edilmi�ti onlara g�re. Bu da saf bir zehir kusmaya ve dini gruplardan tehditlere kadar uzand�. Beklenen olmu�tu yani. Ancak as�l ilgin� olan, toplumun daha �l�ml� unsurlar�ndan gelen "ulusun kutsal sembollerini lekeledi�imiz" tepkileriydi. Tabii ki kimse, kuzu pirzola satmak i�in bu k�yafetleri giyen garsonlara kar�� ��km�yor! G�r�l�yor ki, Hellas sembollerine g�re, Yunan queer'ler "ger�ek" Yunanlar olam�yorlar, e�it haklara sahip olan...

Andrea Gilbert, Athens Pride, InterPride Region 15, Yunanistan

 

Balkanlar'da aktivizm yapman�n g��l� ve/veya zay�f yanlar�ndan bahseder misin? Ortaklar�n�z ve yolda�lar�n�z kimler?

�iddet, g�r�n�r LGBT'lere y�nelik tehdir unsurlar�, �al��ma hayat�nda ayr�mc�l��a u�rama ve aile bireyleriyle sorun ya�ama gibi korkular, potansiyel LGBT aktivistlerini motive olmaktan uzakla�t�ran fakt�rler. Ayn� zamanda devlet destekli g��lendirme aktiviteleri, hukuki yard�m, eylemler, Onur Haftas� organizasyonlar� ve savunuculuk konular�nda da sorunlar ya�an�yor. Dini gruplar�n, politikac�lar ve toplumun LGBTIQ bireylere y�nelik tutumlar� �zerinde �ok olumsuz etkileri s�r�yor.

Ortaklar�m�z/yolda�lar�m�z... �nsan haklar� �zerine �al��an �rg�tler, kad�n �rg�tleri, feminist olu�umlar, pasifistler, anti-fa�istler, sol gen�leri ve ��renci gruplar�... �u an muhalefet pozisyonunda olan baz� merkez-sol ve liberal siyasi partiler de, bizlere destek oldular ve LGBT'leri koruyan yasalar� savundular. Ancak onlar�n destekleri de hesaps�z de�il ve kap�lar� bizlere her zaman a��k olmuyor. Son zamanlardaki en b�y�k destek, gen� geyler ve lezbiyenlerden geliyor.

Franko Dota, Domino-Queer Zagreb, H�rvatistan
Gordan Bosanac, Zagreb Pride, H�rvatistan

 

Yo�un politik g�ndem ve gerilimler, b�lgedeki LGBT aktivizminizi baltal�yor mu yoksa besliyor mu? Sivil seslerden olu�an destek�ileriniz var m�?

�unu rahatl�kla s�yleyebiliriz ki, yo�un bir siyasi g�ndemin her aktivist �zerinde etkisi vard�r. Askeri �at��malar ve siyasi karma�alar, insan ve sivil haklar�n� arka plana iterek, bu haklar� ulusun daha az �nemli meselelerinden biri halinde getirebilir. Ya da tam tersi, muhalif siyasi g��ler aras�nda bir k�pr� kurularak sosyal meselelere dair fark�ndal�k art�r�labilir. Toplumda de�i�iklik yaratmaya �al��an bir birey olarak, t�m bu �abalar ayr� olarak ele al�namaz. Ben kendimi bir LGBT aktivisti olarak g�rm�yorum; d�nyan�n t�m�n�n daha iyi bir yer olmas� i�in aktivizm yapan biriyim. Yani insan haklar� i�in de sivil haklar i�in de vaziyet evrenseldir. Ancak elbette kendi birincil grubumda daha �ok �al���yorum; amac�m, siyasi meseleleri ve �at��malar� da kapsayan konularda genel bir bilin� art��� sa�lamak ve insanlar� cesaretlendirmek. �nsan haklar�, �srail-Filistin meselesine gelince de en az LGBT meselesinde oldu�u kadar �nemli. �srail'deki LGBT'lerin durumuna dair ba�ar�lar�n olabildi�i gibi, Filistin meselesinde de �lkemizin ilerici ve de�i�ebilen bir �lke oldu�unu g�rmek, toplumumuzdaki di�er meselelerin de ��z�lebilece�ine dair bize �mit verecek.

Yuval Kerstein, Israeli Gay Youth, �srail

 

Ermenistan'daki milliyet�ilik tart��malar�ndan bize biraz s�z eder misin? Militarizmin, homofobiyi destekledi�i ve size �evrildi�i oluyor mu?

Tamamen donmu� �at��malar�n i�inde olan kom�u �lkeler aras�nda k�pr� kurmay� ama�layan bir medya destek �rg�t� olarak, yapt���m�z i�lerin Ermenistan'a ve Da�l�k Karaba�'a zarar vermeyece�i konusunda insanlar� ikna etmemiz zor olabiliyor. Bu ba�lamda, milliyet�ilerin ve ulusalc� STK'lar�n �ok agresif tav�rlar�yla kar��la�t�k; kamusal bir k�zg�nl��� �nlemek amac�yla, onlarla iyi ge�inmenin derdindeyiz. Ba�ar�s�z oldu�umuz durumlarda ise, onlar� g�rmezden geliyoruz yaln�zca.

Sara Khojoyan, IWPR Armenia Branch, Ermenistan

 

Balkanlar'da politika yap�m�n�n nas�l gidiyor oldu�u konusunda bizi bilgilendirir misin? Bu b�lgedeki aktivizmi, Avrupa'n�n neresine koyuyorsunuz?

Her ne kadar olumlu de�i�imlere �ahit olsak da, durum hala kaotik. En b�y�k mesele, devletin LGBT'lere y�nelik net bir politika yakla��m�ndan yoksun olmas�. Baz� Balkan �lkeleri Avrupa yanl�s�, baz�lar� da Rusya'ya yak�n... Yani LGBT'lere ne yap�lmas� gerekti�i konusunda net bir fikir yok ortada. Di�er yandan, LGBT organizasyonlar�n�n kendi aralar�nda da net politikalar� yok. �yle ya da b�yle, her Balkan �lkesinde birka� LGBT �rg�t� var (bu bir nevi bir kural gibi i�liyor), ancak her birinin LGBT aktivizmi �zerine farkl� fikirler var. �o�unlukla ortak bir ama� belirleme ve bu yolda sosyal bir de�i�im ad�na ortak bir zeminde bir araya gelme konusunda zorluk ya�an�yor.

Ayr�ca, yerel durum ile s�zde uluslararas� standartlar aras�nda m�thi� bir fark var. �o�unlukla, biz LGBT aktivistler, insan haklar�n� anlama konusundaki uluslararas� -ve devletsel- standartlara destek vermeye zorlan�yoruz. �rne�in, S�rbistan devletinin �nsan Haklar� Kurumu, bizim "yapmam�z gereken" bir organ�; bunu desteksiz, kalitesiz ve fark�ndal�ks�z olarak yapmam�z bekleniyor.

Avrupa'daki yerimiz... LGBT aktivizminin S�rbistan'daki yerini soruyorsan, ileri y�ne bizi g�t�ren ad�mlar var. �lk kez Onur Haftas� d�zenliyoruz. Ayn� zamanda baz� kanunlar gibi g�r�n�r de�i�im de s�zkonusu. Kendi yerimi soracak olursan, bir �eyi �m�r boyu de�i�tirmek isteyen insanlar�n aras�nda olmaktan �ok b�y�k mutluluk duyuyorum; sanat, k�lt�r, yay�ncl�k ve farkl� diyalog yollar� ile bir de�i�im i�in �al��an insanlar...

Boban Stojanovic, Queeria Center, S�rbistan

 

LGBT'ler olarak ya�ayabilmek i�in Bat�'ya gitmeye ve orada ��z�m aramaya �artland�r�l�yoruz �o�u zaman. "S�r�lm��" bir �rg�t olarak, t�m buna kar�� ��kmaya y�nelik fikirleriniz nelerdir?

Bu do�ru... Bar��a ve �zg�rl�klerimize erebilmek i�in kendi �lkelerimizi Bat�l� �lkeler i�in terk etmek zorunda kal�yoruz. Do�u'da her ne kadar uzun bir e�cinsellik tarihine sahip olsak da, yasakl� bir durumda e�cinsellik. Hemcinsler aras� a�k yasak ve bizler birer illegal vatanda�lar�z. Bat�l� �lkelerde haklara sayg� duyuluyor ve �e�itlilikler birer k�lt�rel de�er olarak g�r�l�yor. Bana g�re, Do�ulu �lkeler b�y�k bir reddedi� i�inde ya��yorlar.

�nsanlar�n �lkelerini terk etmelerini durduracak tek �ey siyasi ve k�lt�rel de�i�imdir. Ancak homofobinin fiziki s�n�r� yok... Yeterince �zg�venimiz yoksa ya da kimi istedi�imizi ve kim oldu�umuzu bilmiyorsak, insanlar�n bize kar�� ayr�mc� olmalar�na izin verebiliriz. Afganlar �ran'a ka��yor, �ranl�lar T�rkiye'ye, T�rkler Almanya'ya ve bu b�yle devam ediyor. Ancak i�in ilgin� taraf�, �lkelerini terk eden insanlar gittikleri yeni �lkelerinde de zorluk ya�ayabiliyorlar ��nk� ya yeterince �zg�venleri yok ya da neden her �eyi geride b�rakt�klar�n� bilmiyorlar.

Arsham Parsi, Iranian Railroad for Queer Refugees Inc. (IRQR), Kanada