Ar�iv - 2010 - 09/06/2010

Judith Butler'�n Ard�ndan S�yle�iler - 3

Pippa Bacca'n�n tecav�z edilerek �ld�r�lmesine kar�� ortaya ��kan tepkilerin ard�nda, kendi tavr�n� ortaya koymak isteyen baz� anar�ist/anti-otoriter erkeklerin �a�r�s�yla, 2008'de yapt�klar� y�r�y��ten sonra olu�turulan Biz Erkek De�iliz �nisiyatifi* aktivistlerinden Atalay G��er'le Judith Butler Etkinli�i �zerine konu�ma f�rsat�m�z oldu.

Judith Butler "Sava� Kar��tl��� ve Queer Yolda�l���" �zerine bir sunum ger�ekle�tirdi. Gelen kat�l�mc�larda b�y�k bir beklenti vard�. �ncelikle senin beklentilerini kar��lad� m�? Queer tan�m�nla ve hayat�na uygulad���n haliyle Judith Butler'�n �izdi�i �er�eve benziyor mu?
Atalay: Judith Butler'�n Kaos GL'nin sitesindeki r�portaj�n� okudu�umdan sava� kar��t� hareket ve anti militarizm �zerine bir sunum yapaca��n� biliyordum. Bu beni �ok heyecanland�rm��t�. Bu, benim, pek �ok aktivistin ve �evremdeki bir �ok ki�inin ortak noktas�yd�. Farkl� politikalar aras�ndaki bu ili�kilenme nas�l sa�lan�r. Bunun �zerine b�t�nc�l bir politika/politik hareket ve m�cadele nas�l ger�ekle�tirilir. B�yle bir �eyi okur okumaz inan�lmaz bir co�kuyla kar��lad�m ve sunum da beklentilerimi kar��lad�. Judith Butler'�n s�ylediklerini asl�nda bekliyordum. Yani nas�l bir sunum yapaca��n� tabii ki de bilmiyordum. Ama nas�l bir ittifak kurulabilire dair fikirlerini duyaca��m� bekliyordum. LGBTT'ya da feminist hareketin sadece kimlik politikas� olarak alg�lanmamas� ve �rk��l��a kar�� da tav�r sergilemesi gereklili�i �ok �nemli. ��nk� �rk ve cinsiyet her ne kadar farkl� kelimeler olsa da, �rk��l�k ve cinsiyet�ilik dedi�imizde bu kavramlar yer de�i�tiren kavramlar olabiliyor. Mesela cinsiyet�ilik i�in, cinsiyet ayr�m� yapmak �rk��l�kt�r tan�m�n� yapabiliriz. Yani bu kavramlar zaten birbirinin yerine ge�ebilen kavramlar. Ben hi�bir zaman m�cadele alanlar�n� ayr� d���nmemi�tim. Judith Butler'�n da bu sunumu yapmas�, feminist hareket, LGBTT hareket aras�nda zaten var olan ittifak� ve LGBTT hareketiyle, feminist hareketin de anti militarist hareketle olan ba��n� b�t�nc�l bir hareket olarak ortaya sunmas� ve teorikle�tirmesi a��s�ndan �ok �nemliydi. G��men dayan��ma a�� olsun, �rk��l��a dair bir eylemlilik ya da feminist m�cadele olsun. hep bir arada m�cadele ediyoruz. Bu asl�nda pratikten do�an bir ger�eklik. Yani Judith Butler bir teori d���nm��, biz de ona g�re davran�yor falan olmad�k. Judith Butler da var olan bir durumu teorize etmi� oldu. Kafam�zda da bu hareketler nas�l birle�ire dair daha somut bir �er�eve �izmi� oldu. Bu a��s�ndan zihin a��c�yd�.

Judith Butler m�cadele eden insanlar�n d��t�kleri hata ya da arka plana att�klar� bir konu olarak; prati�imizde, ifadelerimizde e�it ve adaletli olmaktan bahsetti. T�rkiye'de politika yapan insanlar�n, can� yanm�� ya da yanmam�� buna bakmadan yan yana durmaya dair d���nmesi ve temas etmesi gerekiyor. Ortak m�cadele alanlar�n�n yarat�lmas� konusunda �srarc� olman�n gereklili�iyle neler yap�labilinir? Senin ya�ad���n pratikler nelerdi?
Atalay: Hepimizin farkl� kimlikleri var ve bu kimliklerimiz ge�i�ken oldu�u s�rece birbirimizle zaten ili�kileniyoruz. Ama politik bir zeminde bunu nas�l yapabiliriz. �imdi ben g��menlerle bir dayan��ma i�erisindeysem Afgan bir erke�in �slamc� olmas� beni ilgilendirmiyor. Beni �uan maruz kald��� ayr�mc�l�k ve �rk��l�k ilgilendiriyor. Hatta Afganistan'da daha �ok erkekler �ld�r�ld��� ya da kayboldu�u i�in bir �ekilde geride kalan kad�nlara ayr�mc�l�k uygulan�yor. Bunlar� ba��ms�z d���nemiyorum. K�rtler'e kar�� somut bir �iddet somut bir ayr�mc�l�k somut bir tahakk�m ve s�m�r� politikas� izleniyor. Bir yok sayma ve yads�ma politikas� izleniyor. Bunu da devlet b�t�n ara�lar�yla empoze ediyor. Bir kimlik militarist bir �eklide sindirilmeye �al���l�yorsa tabi ki buna kar�� durmak gerekiyor. Bizim burada devletin �iddetine kar�� gelmemiz gerekiyor. Ortakla�t���m�z nokta budur. Yani biz ortakla�mamak i�in baz� noktalar bulmamal�y�z. Somut bir ��z�m getirmek i�in bir araya geleceksek e�er, bizim burada daha olumlay�c� yakla�mam�z laz�m. K�rt hareketiyle LGBTT hareketi bir �ekilde temas halinde. LGBTT hareketinin i�inde pek �ok K�rt arkada�, K�rt hareketinin i�erisinde de pek �ok e�cinsel arkada� var.. Farkl� ezilmi�liklerimiz, farkl� s�m�r�lm��l�klerimiz olsa bile bedenlerimizin denetimine kar�� ittifak sa�layabiliriz. Belli ittifaklar sa�lan�rken pek �ok engelle kar��la�abiliriz. Judith Butler'�n sunumunda da s�yledi�i gibi birbirimizi d�n��t�rme potansiyelini unutmamal�y�z. �u ki�i milliyet�idir, �unlar militaristtir diye bir kurumla ya da ki�ilerle ittifak kurulamaz diyemem. Mesela Ba��b�y�k'te kentsel d�n���me kar�� en �ok polise ve devlete kar�� direni� ger�ekle�tirenler mahalle sakinleriydi. Oradaki insanlar�n oy potansiyeline bakt���m�zda. siyasal olarak uyu�masam da onlar�n maruz kald��� �iddete, yerinden edilmelerine ve u�rad�klar� haks�zl�klara kar�� onlarla ittifak kurmayacak m�y�m? Keza Do�u Karadeniz'de ya da Munzur'da, �zmir'de. hidroelektrik santrallerine ve barajlara kar�� m�cadelede oradaki yerel halkla dayan��ma i�inde olmak gerekiyor. Ayn� �ekilde queer hareketlerin sesinin duyulmas� ve bir d�n���me vesile olmas� a��s�ndan da bu dayan��ma gerekiyor. �deolojik olarak d���nmememiz gerekiyor. Bu bizim en b�y�k hatam�zd�. 68'ten bu yana art�k bu duru� yava� yava� yeni toplumsal hareketlerle de de�i�meye ba�lad�. iktidar� hedeflemeden d�nyay� d�n��t�rmeye dair hareket ederken birbirimizi de d�n��t�rece�iz. toplum ya da devlete dair belli iktidarlar da k�r�lma ya�acaklar ve d�n��ecekler. B�t�n bu hareketler devlete kapitalizme ya da militarizme dair ba�kald�r�lard�r.. Bu topraklarda Irak'ta sava�a hay�r koordinasyonu Ankara'da y�z bin ki�i olarak y�r�d�. Bunun i�erisinde e�cinseller de vard�, solcular da, anar�istler de, �slamc�lar da. Yani bir ortak noktada bulu�uldu ve tezkere onaylanmad�. Bu �ok somut bir talepti ve kazan�mla sonu�land�. senin gey olmandan dolay�, senin engelli olmandan dolay�, senin farkl� ideolojik bir kimli�e d���nceye sahip olmandan dolay�, farkl� bir k�lt�re sahip olmandan ve k�lt�r�n�n bedenine yans�mas�ndan dolay� bir ayr�mc�l�k g�r�yorsan burada birle�memek m�mk�n olabilir mi? kimin i�in yas tutaca��z? Bir beden neye muktedirdir? Bir beden neye ihtiya� duyar? Bu sorular� cevaplamal�y�z.

Son bir soru olarak, Judith Butler sunumunu insanlar� vicdani ret�i olmaya �a��rarak bitirdi. Anti militarist olmak konusunda ortakla��lsa bile, vicdani ret�i olman�n zorluklar�ndan kaynakl� pratikte herkesin kendi cevab� var. Bu konuda sen ne d���n�yorsun?
Judith Butler sunumunda beni biraz rahats�z eden tek nokta vicdani ret mevzusu oldu. Biraz da konu�man�n sonuna denk gelmesiyle �a�aal� bir bitiri� edas� olu�tu. E�cinsellerin ��r�k raporu almas�n�, bu y�zden foto�raf �ektirmelerinin �ok a�a��lay�c� bir �ey oldu�unu; vicdani redde bulunmam�z gerekti�ini, hatta "hapse girerseniz de okunacak �ok �ey var", gibi bir �ey s�yledi. "Uluslararas� hukuk arac�l���yla m�cadele verilebilir" dedi. Bunda farkl� bir kahramanl��a �yk�nme ve �zenme tavr� var. Her e�cinselin vicdani ret�i olmas�n� tavsiye etmeli miyiz? Anti militarist hareket T�rkiye'de maalesef vicdani ret�ilerin nas�l bir ya�am s�rece�ine dair, belli kolektif, yard�mla�mac� bir alan sa�layam�yorken ve bireysel duru�lar genel politikaya d�n��emiyorken bu kadar vicdani ret�inin olmas� neye yar�yor? Bence somut ilkeleri olan bir anti militarist politikayla bu soruya cevap bulmam�z gerekiyor.. militarizme kar�� bir �ey s�ylemek gerekiyor. Polis �iddetine kar�� ne s�yl�yoruz?. K�rt meselesine, K�br�s i�galine ve devlet ter�r�ne kar�� ne s�yl�yoruz?. Sadece protesto ve ses y�kseltmek �zerinden de�il kat�l�mc� bir hareketle m�cadele etmeliyiz. Somut ad�mlar at�lmad�ktan sonra isterse herkes vicdani ret�i olsun, herkes hapislerde yats�n. Bunun bir ��z�m oldu�unu d���nm�yorum. Vicdani redde asla kar�� de�ilim, ama var olan militarizme kar�� ya da devam etmekte olan sava�lar� sonland�rmaya dair farkl� politikalar dahilinde farkl� eylemlilikler de olmal�.

Bize vakit ay�rd���n i�in �ok te�ekk�r ederim. Tekrar g�r��mek �zere..

 

Atalay G��er'in Judith Butler'la yapt��� r�portaj� Express dergisinin ��kacak say�s�ndan okuyabilirsiniz.

 

* ileti�im kurmak i�in mail adresi: erkekdegiliz@gmail.com

haberfabrikas�.org/Pelin Dutlu
06/07/2010