Ar�iv - 2010 - 26/05/2010

Hastal�ktan �deolojiye Homofobi

"Cinsel y�nelim ayr�mc�l���n�n insan haklar� ba�lam�nda ele al�nmas� gerekti�ine inand���m�z ve e�itlik ilkesinin cinsiyet ayr�mc�l��� ba�lam�nda de�erlendirilmemesinin �nemli bir toplumsal sorun oldu�unu d���nd���m�z i�in bu konu hakk�nda bir yaz� yay�nlamaya, konferans notlar�n� siz okuyucular�m�zla payla�maya karar verdik."

5. Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma'n�n 2-4 May�s 2010 tarihleri aras�nda ger�ekle�en �zmir etkinli�ine AdresGezgini ad�na kat�lan I��l Y�lmaz, konferans notlar�n� yazd�.

Bu y�l be�incisi d�zenlenen Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma, 5 Mart-16 May�s 2010 tarihleri aras�nda ger�ekle�ti. Bir�ok akademisyen, psikolog, psikiyatr ve KAOS GL Derne�i �yelerinin konu�mac� olarak yer ald��� ve 14 �ehirde ger�ekle�en konferans etkinliklerinin ilki 5 Mart 2010 tarihinde Trabzon'da ba�lad�. S�ras�yla; Samsun, Adana, Mersin, Kayseri, Edirne, Ayd�n, Diyarbak�r, Van, Antalya, Eski�ehir, �zmir ve �stanbul'da devam eden etkinlik, 15 May�s 2010 tarihinde Amerikal� feminist d���n�r, yazar ve akademisyen Judith Butler'�n kat�l�m� ile konferans dizisini noktalad�.

16 May�s 2010'da ise Homofobiye Kar�� Y�r�y�� etkinli�i ile sona eren 5. Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma'n�n 2-4 May�s 2010 tarihleri aras�nda ger�ekle�en �zmir etkinli�ine AdresGezgini ad�na kat�lma �ans� yakalad�m. AdresGezgini olarak bu bulu�man�n; insan haklar� ihlallerinin, �zel hayat�n s�n�r� konusunun, e�cinselli�in bir hastal�k olup olmad��� konusunun ve benzeri ba�l�klar�n s�kl�kla tart���ld��� g�n�m�zde olduk�a �nemli oldu�unu d���n�yoruz. Cinsel y�nelim ayr�mc�l���n�n insan haklar� ba�lam�nda ele al�nmas� gerekti�ine inand���m�z ve e�itlik ilkesinin cinsiyet ayr�mc�l��� ba�lam�nda de�erlendirilmemesinin �nemli bir toplumsal sorun oldu�unu d���nd���m�z i�in bu konu hakk�nda bir yaz� yay�nlamaya, konferans notlar�n� siz okuyucular�m�zla payla�maya karar verdik.

�zellikle 1960'lardan sonra Amerika Birle�ik Devletleri'nde ba�layan cinsel y�nelim ayr�mc�l���na kar�� m�cadele g�n�m�zde h�l� d�nyan�n bir�ok �lkesinde devam etmekte olan �nemli bir sorundur. Fakat yine de T�rkiye �rne�inden yola ��karak s�ylenebilir ki; biseks�el, gey, lezbiyen, travesti ve transseks�ellerin kimlik m�cadeleleri, �zg�rl�k ve hak aray��lar� ge�ti�imiz 20 y�l i�inde yava� da olsa ��z�me kavu�maya ba�lam��t�r. Cinsel y�nelim farkl�l�klar�n�n medyaya yans�maya ba�lad��� 80'li y�llarda yaz�m dili olduk�a a�a��lay�c� olan medya g�n�m�zde h�l� homofobik s�ylemleri devam etse de daha yumu�am�� bir dil kullanmaktad�r. Bug�n T�rkiye medyas�nda e�cinsellik veya e�cinsellerle ilgili herhangi bir haber g�r�p de �a��ran okuyucu ya da izleyici neredeyse kalmam��t�r. Art�k e�cinsel gruplar d�zenledikleri sempozyumlarla ve toplumsal eylemlerle yaz�l�, g�rsel ve interaktif medyada g�r�nmekte ve haber olmaktad�rlar. Fakat yine de kamusal alan i�inde e�cinsellik tart��malar� devam etmekte, gerek liberal ve sol bas�nda gerekse sa� ve �slami bas�nda konuyla ilgili homofobik ifadelerle s�sl� haberler dikkat �ekmektedir.

04 May�s 2010 tarihinde, �stanbul Bilgi �niversitesi ��retim g�revlilerinden Dr. K�r�ad Kahramano�lu moderat�rl���nde Dokuz Eyl�l �niversitesi'nde ger�ekle�tirilen, Prof. Dr. Melek G�regenli ve Prof. Dr. Sel�uk Candansayar'�n konu�mac� olarak kat�ld��� konferans �er�evesinde ele alaca��m homofobinin nedenleri ve nas�llar�n� anlayabilmek i�in �ncelikle medya ve ileti�im �al��malar� ba�lam�nda T�rkiye'de e�cinselli�e bak�� a��s�n�n �er�evelendirilmesi gerekti�ini d���nmekteyim. Ge�ti�imiz aylarda Kad�n ve Aileden Sorumlu Devlet Bakan� Say�n Aliye Kavaf'�n bir r�portaj�nda "E�cinsellik tedavi edilmesi gereken bir hastal�kt�r" s�ylemi medyada uzunca bir s�re devam eden tart��malara yol a�m��t�. Bu tart��ma 4 May�s tarihli konferansta Say�n Prof. Dr. Sel�uk Candansayar taraf�ndan "Bir �tekile�tirme Prati�i Olarak Cinselli�in T�bbile�tirilmesi ve E�cinsellik" ba�l��� alt�nda tart���ld�.

Prof. Dr. Sel�uk Candansayar'a g�re, 16. y�zy�l ba�lar�na kadar evlilik d��� ili�kiler, heteroseks�ellik d���nda kalan t�m seks�el eylemler dini kurumlar taraf�ndan g�nah olarak de�erlendirilmekteydi. Zaman i�inde h�zla sek�lerle�en toplumda g�nah kavram�n�n kitleleri ve toplumu kontrol edemeyece�inin fark�na varan devlet kurumlar� cinselli�i kontrol alt�na almak ad�na hukuk sistemini devreye sokmu�lard�r. Yakla��k d�rt as�r yasalarla koruma alt�na al�nan ki�ilerin cinsel hayat�, �zel yapt�r�mlarla denetlenmekteydi. 150 y�l kadar �nce heteroseks�ellik d���nda kalan t�m seks�el eylemler ve durumlar su� say�lmaktayd�.

19. y�zy�la gelindi�inde ise art�k ne din kurumu ne de yarg� kurumu heteroseks�ellik d���nda kalan cinsel y�nelimlerin �n�ne ge�ebilmeye ba�arm��t�. Kontrol mekanizmas� h�zla ��ken devlet, kamusal alanda bireylerin �zg�rl�klerini y�netemeyece�ini anlad��� an, e�cinselli�in bir hastal�k olabilece�ine vurgu yapmaya ba�lam��t�. Cinselli�in denetlenmesi insanlar�n ve b�ylece b�t�n bir toplumun denetlenmesi demektir. Bireyleri iktidara tabi k�lman�n en �nemli yolu cinselli�i kontrol alt�na almakla ilgilidir. Bu bilin�le 19. y�zy�ldan itibaren e�cinsellik, evlilik �ncesi cinsel ili�kiler, evlilik �ncesi hamile kalmak ve hatta mast�rbasyon bile hastal�k olarak g�r�lmeye ba�land�. Hasta olarak kabul edilen bir�ok insan, t�marhanelere kapat�ld� ve i�kence say�labilecek y�ntemlerle iyile�tirilmeye �al���ld�. Fakat ne yaz�k ki bu s�re�, ba�ar�s�z ge�en tedavi y�ntemleri ile doldurulmu� koca bir tarih sayfas� gibiydi. ��nk� ortada tedavi edilecek herhangi bir hastal�k yoktu.

Candansayar'a g�re tebas�n� iktidar�na tabi k�lmaya �al��an yap�lanmalar bir �eyi yok etme iste�inin ilk ad�m� olan hastal��� ortaya atm��lard�r. Bunun sebebi hasta ve anormal olan�n tedavi ile normalle�tirilmesi iste�idir. Heteroseks�elli�in tek do�ru yol olmas�n� manip�le eden "e�cinsellik tedavi edilmesi gereken bir hastal�kt�r" yakla��m� homoseks�elli�in de bir cinsel y�nelim oldu�unu yanl��lamaktayd�. �nsanlar hasta olandan ya da hastal�k olarak tan�mlanan durumdan ka�maya �al���rlar. Hastal�k olarak kabul edilen bir durum hastal��� ta��mayan insanlar taraf�ndan bula��c� olarak nitelendirilir. B�ylelikle cinsel y�nelimi heteroseks�ellerden farkl� olanlar anormalle�tirilir ve di�erleri de normalle�tirilir. Normal olanlar�n say�ca �oklu�u her zaman az�nl�k grup �zerinde yapt�r�m� y�ksek bir hiyerar�i sistemi yarat�r. Dr. Kahramano�lu'na g�re bu hiyerar�i sistemi ayr�mc�l���n ve e�itsizli�in hiyerar�isidir. Ba�kalar�n�n ayr�mc�l��a u�rad��� bir toplumda e�itlik yoktur. Gerek var olan gerekse de varsay�lan cinsel y�nelim farkl�l�klar� ve cinsel kimlik de�i�tirmeleri sonucu olu�an ayr�mc�l�k, toplumda yayg�nd�r. Bu ayr�mc�l�k katletmekten i�kenceye, itilip kak�lmaktan �zel hayat�n i�galine, e�itimsiz ya da i�siz b�rak�lmaktan hayat�n� istedi�i insanla payla�amamaya kadar bir�ok insan haklar� ihlaline sebep olmaktad�r. �nsan haklar� ihlali ile vurgulanan ayr�mc�l�k; homofobidir. �ktidar� yeniden �retmek isteyenler e�cinselli�in hastal�k olarak ele al�nmas�nda bu hastal���n bula��c� olabilece�ine de at�fta bulunmaktad�rlar. E�itsizlik hiyerar�isinde toplum, e�cinselli�in bula��c� olabilece�i kayg�s�n� ta��d��� i�in kendinden farkl� olana kar�� �nyarg� geli�tirir. B�ylece cinsel y�nelimi di�erlerinden farkl� olanlar toplumun en alt tabakas�n� olu�turur. �� bulamaz, e�itim hakk� elinden al�n�r. �rne�in, e�cinsel bir ��retmen istemeyen ebeveynin ba�l�ca korkusu �ocu�unun da gelecekte e�cinsel olabilece�ini d���nerek korkmas�d�r. Bu noktada �zerinde durulmas� gereken kavram "Homonegativizm"dir. Homonegativizm, cinsel y�nelimi heteroseks�el olmayan insanlar�n toplumda di�erleri ile e�it �artlarda ya�amalar�n� kabul etmeme durumudur.

E�cinselli�i hastal�k olarak g�rme ve homonegativizmi do�uran en �nemli kavram ise heteroseksizm olarak adland�r�lmaktad�r. Heteroseksizm, heteroseks�el cinselli�in tek do�ru olarak g�r�lmesidir. Prof. Dr. Sel�uk Candansayar'a g�re homofobiyi yok etmenin tek yolu bu �� kavram� da ortadan kald�rmakla olacakt�r.

Hastal�ktan �deolojiye Homofobi

Ege �niversitesi Psikoloji B�l�m�nden Sosyal Psikolog Prof. Dr. Melek G�regenli'ye g�re homofobi, belirli cinsel y�nelimi heteroseks�ellerden farkl� olanlara kar�� g�sterilen tutumlar b�t�n�d�r. Homofobi davran��tan farkl� olarak bir tutumdur ��nk� �nyarg�lardan beslenmektedir. G�regenli'ye g�re homofobiyi, hiyerar�ik toplumsal sistemlerde s�k�a rastlanan gruplararas� ayr�mc�l�k ideolojisi olarak da adland�rabiliriz. Peki nedir bu hiyerar�ik toplumsal sistem? Toplumlar�n cinsel alg�s�nda en ideal olan Heteroseks�elliktir ve hiyerar�inin en �st basama��nda yer al�r. �kinci basamakta geyler, lezbiyenler ve biseks�eller yer almaktad�r. En alt basamakta ise travesti ve transseks�eller yer almaktad�r. Travesti ve transseks�ellerin hiyerar�inin en alt basama��nda yer almas�n�n en �nemli sebebi, heteroseksist ideolojiye ciddi bir meydan okuyu� olmas�d�r. G�regenli'ye g�re, heteroseksizmi ne kadar �ok tehdit ederseniz o kadar �ok ayr�mc�l��a u�ramaktas�n�z. Ayr�mc�l���n bu kadar yayg�n olmas�n�n ba�l�ca sebebi de geli�tirdi�imiz olumlu benlik duygusudur. Hi� kimse ben ayr�mc�y�m demeyece�i i�in, ayr�mc�l�k olumlu bir �er�eve i�ine hapsolmu� olmaktad�r. Ayr�mc�l��a u�rayan grubun yani e�cinsellerin hasta olarak de�erlendirilmesi de ayr�mc�l���n me�rula�t�r�lmas�na yol a�maktad�r. Kurumsal alanda ayr�mc�l�k ise, heteroseks�el olmayanlar�n heteroseks�el olanlarla evlilik, e�itim, �al��ma hayat� ve sosyal haklar gibi ayn� haklara sahip olamayaca��d�r.

G�n�m�zde e�cinsellerin evlilik hakk� elde etmesi s�kl�kla tart���lan bir konu haline gelmi�tir. Bunun ba�l�ca sebebi evlenme hakk�n�n politik bir m�cadele haline gelmesidir. D�nyan�n bir �ok �lkesinde evli �iftlerin sahip oldu�u baz� imtiyazlar vard�r. �rne�in, �ngiltere'de evli �iftler bekarlara g�re daha az vergi verirler. Normal �artlarda evlili�e �ok s�cak bakmayan e�cinseller sadece bu hakk� elde etmek i�in y�r�t�len �al��malarda aktif olarak yer almaktad�rlar. E�cinseller taraf�ndan elde edilen her hak heteroseksizmin �n�nde dimdik durabilmelerine izin vermektedir. Bu ba�lamda Kaos GL, Lambdaistanbul ve Siyah Pembe ��gen gibi derneklerin gey, lezbiyen, biseks�el, travesti ve transseks�ellerin heteroseks�ellerle ayn� haklar� elde etmesi i�in yapt��� �al��malar yak�ndan takip edilmelidir. ��nk� e�cinsellerin kurtulu�u heteroseks�elleri de �zg�rle�tirecektir.

 

Kaynak: http://blog.adresgezgini.com/uluslararasi-homofobi-karsiti-bulusma/